Su-57 – porównanie z F-35, F-22 i Rafale | Fakty i analiza

Niewiele myśliwców budzi tyle emocji co Su-57 – konstrukcja, która miała przywrócić Rosji status lidera w dziedzinie lotnictwa bojowego. Pierwszy lot odbył się 29 stycznia 2010 roku według Wikipedia (EN), a mimo to maszyna wciąż budzi pytania o rzeczywiste możliwości. Porównanie z F-35, F-22 i Rafale, kulisy decyzji Indii o wycofaniu się z programu i liczby, które Rosja faktycznie pokazuje – to wszystko składa się na obraz jednego z najbardziej kontrowersyjnych myśliwców piątej generacji.

Producent: Suchoj · Wprowadzenie do służby: 2020 · Prędkość maksymalna: ok. Mach 2 · Zasięg przelotowy: ok. 3500 km · Liczba wyprodukowanych sztuk (2025): ok. 30

Krótkie zestawienie najważniejszych parametrów, które najczęściej pojawiają się w dyskusjach o Su-57 – i które warto sprawdzić, zanim uwierzy się w marketingowe deklaracje:

Czy Su-57 jest lepszy od F-35?

Porównanie stealth

• F-35 został zaprojektowany jako platforma sieciocentryczna – jego przewaga wynika z fuzji danych i wymiany informacji z innymi środkami walki (F-35 Lightning II (oficjalna strona programu))
• Su-57 ma obniżoną wykrywalność, ale jego RCS jest szacowany na 0,1–1 m² – to dane nieoficjalne, trudne do niezależnej weryfikacji (Wikipedia (PL))

Różnica w podejściu do stealth jest fundamentalna. Amerykanie zbudowali myśliwiec, który ma być niewidoczny dla radarów i jednocześnie działać jako węzeł sieci bojowej. Rosjanie poszli w stronę maszyny łączącej obniżoną wykrywalność z manewrowością i siłą ognia – ale skala redukcji RCS pozostaje jedną z największych niewiadomych programu.

Porównanie osiągów

• Su-57 napędzają dwa silniki AL-41F1, a docelowo nowsze jednostki Izdeliye 30 (Radar Samolotów (baza wiedzy))
• Według Defense Security Asia rosyjski myśliwiec ma osiągać naddźwiękową prędkość przelotową bez dopalania na poziomie Mach 1,4–1,6 (Defense Security Asia (serwis obronny))
• F-35 ma jeden silnik i został zaprojektowany z myślą o misjach uderzeniowych, a nie o długotrwałym locie naddźwiękowym.

Manewrowość to mocna strona Su-57, zwłaszcza w walce na krótkim dystansie, gdzie liczy się zdolność do gwałtownych przeciążeń i zmian kierunku. F-35 z kolei optymalizowano pod kątem przetrwania w środowisku nasyconym systemami obrony powietrznej – stealth i sensory są dla niego ważniejsze niż zwrotność.

Uzbrojenie i awionika

• Su-57 może przenosić więcej uzbrojenia powietrze–powietrze niż F-35 – wynika to z analiz porównawczych (Military Watch (magazyn analityczny))
• F-35 oferuje trzy warianty – A, B i C – co zwiększa elastyczność operacyjną (F-35 Lightning II (oficjalna strona programu))

Awionika F-35 uchodzi za najbardziej zaawansowaną w swojej klasie – radar AESA, systemy celowania i łączność tworzą przewagę w walce poza zasięgiem wzroku. Rosjanie odpowiadają radarem N036 Biełka, ale jego rzeczywiste możliwości są znane głównie z deklaracji producenta.

Koszty i produkcja

• Szacunkowa cena Su-57 wynosiła ok. 35 mln USD w 2019 roku – wyraźnie mniej niż koszt F-35 (Military Watch (magazyn analityczny))
• Program F-35 realizowany jest na masową skalę, a Su-57 pozostaje produkowany w niewielkich seriach.

Konkluzja z tego porównania nie jest jednoznaczna. F-35 wygrywa w sieciocentryczności, skali produkcji i dojrzałości programu. Su-57 odpowiada manewrowością, udźwigiem uzbrojenia i ceną – ale dopóki Rosja nie dostarczy setek egzemplarzy, ta przewaga pozostaje teoretyczna.

Czy Su-57 jest lepszy od Rafale?

Generacje myśliwców

• Su-57 to myśliwiec piątej generacji – kategoria zakładająca obniżoną wykrywalność, integrację sensorów i zdolność do prowadzenia walki sieciocentrycznej.
• Rafale to konstrukcja 4,5 generacji – nowoczesna, sprawdzona, ale bez zaawansowanego maskowania radarowego.

Podział na generacje to nie tylko marketing. W praktyce oznacza różnice w wykrywalności, w sposobie prowadzenia walki i w oprogramowaniu, które scala dane z wielu czujników. Rafale należy do najlepszych w swojej klasie, ale klasa 4,5 generacji ma swoje granice – przede wszystkim w zakresie RCS.

Porównanie stealth i radarów

• Su-57 ma niższy przekrój radiolokacyjny niż Rafale – to zasługa kształtu kadłuba i wewnętrznych komór uzbrojenia.
• Radar N036 Biełka klasy AESA to rosyjska odpowiedź na zachodnie systemy, ale jego parametry pozostają w dużej mierze niejawne (Wikipedia (PL))
• Rafale dysponuje radarem RBE2 w wariancie AESA, sprawdzonym w eksploatacji.

Francuska awionika ma jedną wielką przewagę nad rosyjską: została przetestowana w rzeczywistych operacjach, także na dużych dystansach od baz. Rosyjskie systemy znamy głównie z pokazów i materiałów promocyjnych.

Możliwości bojowe

• Su-57 oferuje większy udźwig uzbrojenia powietrze–powietrze, co w walce na wyczerpanie może być kluczowe (Military Watch (magazyn analityczny))
• Rafale ma przewagę w zakresie sprawdzonej integracji uzbrojenia europejskiego – pociski Meteor i MICA są w pełni zintegrowane i używane operacyjnie.

Dla Indii, które miały być pierwszym zagranicznym partnerem Su-57, wybór ostatecznie padł na Rafale. Ta decyzja mówi więcej niż niejedno zestawienie parametrów.

Czy Su-57 może pokonać F-22 Raptor?

Stealth i wykrywalność

• F-22 Raptor pozostaje wzorcem myśliwca przewagi powietrznej – maszyny projektowanej z myślą o walce z najgroźniejszymi konstrukcjami przeciwnika.
• Szacunki RCS Su-57 wahają się od 0,1 do 1 m², podczas gdy F-22 uchodzi za jeden z najtrudniejszych do wykrycia myśliwców świata (Wikipedia (PL))

W pojedynku z F-22 Su-57 musiałby polegać na czymś więcej niż stealth. Amerykańska maszyna ma przewagę w sensorach, łączności i ogólnym obrazie sytuacji taktycznej – a to zwykle przesądza o wyniku walki nowoczesnych myśliwców.

Manewrowość i osiągi

• Su-57 zyskał opinię maszyny o świetnej manewrowości przy niskich prędkościach – to atut w walce na krótkim dystansie.
• F-22 dysponuje supercruise, czyli możliwością długotrwałego lotu naddźwiękowego bez dopalania, co pozwala wybierać moment i warunki ataku.
• Według Military Watch Magazine Su-57 w niektórych konfiguracjach przenosi więcej uzbrojenia powietrze–powietrze niż F-22 (Military Watch (magazyn analityczny))

To jeden z nielicznych obszarów, w których Su-57 może realnie zagrozić Raptorowi. Większa liczba pocisków w komorach wewnętrznych oznacza, że w długiej wymianie ognia rosyjska maszyna może utrzymać się w walce dłużej.

Systemy walki powietrznej

• F-22 ma przewagę w sensorach i łączności – to maszyna zaprojektowana do działania w ramach amerykańskiego systemu dowodzenia.
• Su-57 stawia na autonomiczność i zdolność do działania w pojedynkę, co w rosyjskiej doktrynie ma rekompensować słabszą integrację sieciową.

W pojedynczym pojedynku wiele zależy od scenariusza. F-22 wygrywa tam, gdzie może wykorzystać sensory i prędkość; Su-57 ma szansę w walce manewrowej na krótkim dystansie. Ale bez masowej produkcji i doświadczenia bojowego każda ocena pozostaje spekulacją.

Dlaczego Indie odrzuciły Su-57?

Powody techniczne

• Indie weszły do programu FGFA jako partner, ale szybko zaczęły zgłaszać zastrzeżenia do projektu, zwłaszcza w kwestii stealth i awioniki (Wikipedia (EN))
• Indyjscy wojskowi oczekiwali myśliwca z prawdziwym maskowaniem radarowym, a dostępne analizy wskazywały, że RCS Su-57 jest wyższy niż rosyjskie deklaracje.

Problem nie polegał na tym, że Su-57 był zły – tylko na tym, że nie był tym, czym Rosja go reklamowała. Indie potrzebowały maszyny, która faktycznie przeciwstawi się nowoczesnym myśliwcom Chin i Pakistanu, a nie samolotu, którego możliwości dopiero trzeba udowodnić.

Koszty i opóźnienia

• Program wielokrotnie przesuwano – pierwsze dostawy seryjnych egzemplarzy zaczęły się dopiero w 2022 roku (AeroTime (serwis lotniczy))
• Silnik Izdeliye 30, który miał być sercem seryjnych maszyn, przez lata pozostawał w fazie testów.

Dla Indii opóźnienia oznaczały realne ryzyko: myśliwiec, który miał wejść do służby w połowie lat 2010., dekadę później wciąż nie istniał w formie seryjnej.

Współpraca rosyjsko-indyjska

• W 2018 roku Indie oficjalnie wycofały się z programu FGFA (Wikipedia (EN))
• Rosja nie zgodziła się na pełny transfer technologii, którego Indie oczekiwały w zamian za finansowanie.
• Zamiast Su-57 Indie postawiły na francuskie Rafale i rozwijają własny program myśliwca piątej generacji AMCA.

Decyzja Indii to przestroga dla innych potencjalnych odbiorców: kraj, który miał być pierwszym zagranicznym partnerem, wycofał się, gdy zorientował się, że nie otrzyma ani oczekiwanego stealth, ani dostępu do kluczowych technologii. Dla Rosji oznaczało to utratę wiarygodności na rynku eksportowym.

Ile Su-57 posiada Rosja?

Liczba seryjnych egzemplarzy

• W 2025 roku Rosja dysponuje około 30 seryjnymi egzemplarzami Su-57.
• Dokładna liczba pozostaje tajemnicą – różne źródła podają wartości od kilkunastu do ponad trzydziestu maszyn.

To niewiele jak na myśliwiec, który miał być fundamentem rosyjskiego lotnictwa na kolejne dekady. Każdy z zachodnich rywali – F-35, F-22 czy Rafale – był produkowany w znacznie większych seriach i trafił do użytkowników na wielu kontynentach.

Plany produkcyjne

• Rosja zapowiedziała dostawy 76 egzemplarzy do 2028 roku.
• Produkcja ma być stopniowo zwiększana w zakładach w Komsomolsku nad Amurem.

Te plany są ambitne, ale historia programu pokazuje, że harmonogramy potrafią się przesuwać o lata. Su-57 oblatano w 2010 roku, do służby wszedł w 2020, a pierwsze dostawy seryjne rozpoczęły się w 2022 – każdy etap wymagał więcej czasu, niż zakładano.

Zamówienia i dostawy

• Pierwsze dostawy seryjnych egzemplarzy rozpoczęły się w 2022 roku (AeroTime (serwis lotniczy))
• Wejście do służby liniowej datuje się na 2020 rok (Shapes, Inc. (analiza programu))
• F-35 oferuje trzy warianty – A, B i C – i pozostaje podstawą nowoczesnych sił powietrznych wielu państw (F-35 Lightning II (oficjalna strona programu))

Różnica skali produkcji jest druzgocąca. F-35 to program o niespotykanej skali, realizowany przez dziesiątki krajów, a Su-57 wciąż mierzony jest w dziesiątkach egzemplarzy. Dopóki Rosja nie wyprodukuje co najmniej kilkuset maszyn, Su-57 pozostanie raczej demonstratorem technologii niż realnym czynnikiem zmieniającym układ sił.